İş Makinası Günlük Bakım Kontrol Listesi
Manitou ve iş makinaları için operatörlerin vardiya başında yapması gereken 12 maddelik kontrol listesi. Sahada uygulanabilir, PDF indir.
Intro
İş makinesi arızalarının istatistiksel olarak %35-45'i, vardiya başı 10 dakikalık kontrol ile önlenebilir nitelikte arızalardır. Düşük yağ seviyesi, gevşek bağlantı, sızıntı başlangıcı, sigorta atıp yanıp sönen göstergeler — hepsi operatörün dikkatiyle yakalanabilir. Yine de saha gerçeği: kontrol çoğunlukla atlanır, makine "açıyor, çalışıyor" mantığıyla işe başlanır. Bu yazıda 12 maddelik bir kontrol listesi ve haftalık 6 maddelik ek liste sunuyoruz — yapılması 10-15 dakika, geri dönüşü binlerce TL bakım masrafından kurtulmak.
TL;DR
- Vardiya başı 12 madde × ~50 sn = 10-12 dakika
- Haftalık 6 madde × 5 dk = 30 dakika
- Toplam haftalık operatör yatırımı: ~2 saat
- Kazanım: arıza sayısı %30-50 düşer, makine ömrü %15-25 uzar, ikinci el değer korunur
- Kontrol kaydı tutmak (defter veya dijital) önemli — sigorta + kaza ispatı için
H2: Vardiya Başı 12 Maddelik Liste
| # | Kontrol | Nasıl yapılır | Olası problem |
|---|---|---|---|
| 1 | Motor yağ seviyesi | Çubuk ile MIN-MAX arası kontrol | Eksik = motor yıpranması |
| 2 | Soğutma sıvı seviyesi | Genişleme tankı işaretleri | Eksik = aşırı ısınma |
| 3 | Hidrolik yağ seviyesi | Tank gözcamı veya çubuk | Eksik = pompa kavitasyon |
| 4 | Yakıt + su ayırıcı tahliye | Su ayırıcı altındaki vana | Yakıt sisteminde su = enjektör arızası |
| 5 | Lastik basıncı + aşınma | Manometre + görsel | Düşük = stabilite kaybı, fazla = aşınma |
| 6 | Far + sinyal + flash beacon | Tümünü tek tek aç | Gece çalışmada görünmezlik |
| 7 | Korna + geri vites alarm | Sesli teyit | Yaya kaza riski |
| 8 | Emniyet kemeri + koltuk | Kemer mekanizma + koltuk kilitleri | Operatör güvenliği |
| 9 | Bom + ataşman pim kontrol | Görsel + el ile sallama | Yük düşmesi |
| 10 | Fren testi | Yavaş yürüyüş + ani fren | Çarpma |
| 11 | LMI / yük diyagramı test | Sistem self-test (varsa) | Devrilme |
| 12 | Saha + makine altı kaçak | Görsel — yer ıslak mı | Hidrolik veya yağ arızası başlangıcı |
H2: Vardiya Sonu Kontrolü
- Makineyi düz zemine park et (eğimde bırakma)
- Bom ve ataşmanı yere veya stabil pozisyona indir
- Stabilizör varsa kapat
- El frenini çek
- Anahtar çıkar + kabini kilitle
Vardiya sonu 30 sn boşta motor bırakmak turbo soğutması için kritik. Sıcak motorda hemen anahtar kapatma turbo yatak yıpratır.
H2: Haftalık Operatör Kontrolleri (~30 dk)
- Yağlama noktaları — gres tabancası ile mafsallar, bom yatakları (üretici renkli işaret ile gösterir)
- Filtre durumu — hava filtresi göstergesi (varsa) veya görsel — kirli ise servise bildir
- Akü uç bağlantı kontrolü — gevşeklik, oksitlenme, beyaz toz
- Hortum görsel kontrolü — yağ izleri, çatlak, sürtünme aşınması
- Cıvata ve somun — bom slide pads, ataşman bağlantı pimi, lastik bijonları
- Kabin temizliği + cam — görüş açısı + klima filtresi durumu
H2: PDF / Çıktı Olarak Kullanım
Bu listeyi şantiyede kullanmak için A4 baskı + lamine ederek kabin içine yapıştırmanızı öneririz. İlk hafta operatörlere her kontrolü yaparken işaretletme alışkanlığı kazandırın; sonra çek listesi rutin hâle gelir. Filo müşterilerimiz için bu listeyi şirket logosu eklenmiş PDF olarak hazırlıyoruz; talep durumunda iletişim sayfamızdan iletebilirsiniz.
H2: Operatör Eğitimi ve Kayıt Tutma
Türkiye'de iş güvenliği denetimleri sırasında operatör kontrol defterini isteyen iş yerleri artıyor. Defter veya dijital kayıt (örneğin Google Sheet, mobil form) kazaya karşı işverenin kusurunu azaltır ve sigorta hasar talebinde delil sayılır.
Operatör eğitimi için:
- G sınıfı belgenin yenileme süresi (5 yıl) yaklaşıyorsa MEB onaylı kurs
- Marka spesifik eğitim için distribütör veya bağımsız uzman servis
- İş yeri içi sürekli onboarding — yeni hata kodu listeleri ve mevzuat güncellemeleri
H2: Sık Yapılan 3 Hata
- Kontrol listesini atlama veya hızlı geçiş — 30 sn süren maddelere 5 sn ayırmak kontrol değildir
- Tespit edilen sorunu raporsuz bırakma — gevşek bağlantı bulunduğunda derhal kayda al ve teknisyene ilet
- Kontrol defterini sadece kazadan sonra doldurmak — geriye dönük doldurulan defter sigorta tarafından geçersiz sayılabilir
H2: Aylık + 250 Saatlik Kontroller (Teknisyen / Servis)
Operatör kontrollerinin üstüne teknisyen tarafından yapılması gereken liste:
| Periyot | Kontrol kalemi | Eşik / referans |
|---|---|---|
| 250 saat | Motor yağ + filtre değişim | API CJ-4 / CK-4; Stage V için low-SAPS zorunlu |
| 250 saat | Yakıt filtresi + su ayırıcı eleman | Su ayırıcıda görsel berraklık |
| 500 saat | Hava filtresi (toz sahaya göre) | Tıkanma gösterge kırmızı önce |
| 500 saat | Hidrolik basınç testi | Manitou MLT 240 bar nom, MT 270 bar nom |
| 1000 saat | Diferansiyel + transmisyon yağ | SAE 80W-90 GL-5, ATF Dexron III |
| 1000 saat | LMI kalibrasyon | Nominal yük ×%110 statik test |
| 2000 saat | Hidrolik yağ tam değişim | ISO VG 46 standart |
| 2 yıl | Soğutma sıvısı + termostat testi | 50/50 antifriz, -25°C koruma |
H2: Semptom → Operatör Eylemi
Vardiya başında veya sırasında karşılaşılan tipik anomaliler:
| Belirti | Operatör eylemi | Servis çağrı eşiği |
|---|---|---|
| Yağ damlası yer altında (saatlik 1+ damla) | Tava, fotoğraf, kayda al | 24 saat içinde |
| Hidrolik göstergesi sürekli üst limitte | Yükü düşür, vardiya sonu test | Aynı gün |
| Motor yağ basıncı uyarı lambası | Hemen durdur | Anında |
| Soğutma sıvı sıcaklığı kırmızı | Yük düşür, rölantide soğut | 1 saat içinde |
| Stage V DPF uyarısı (turuncu) | Regen şartı sağla (yük + devir) | 50 saat içinde regen |
| LMI sürekli %95+ | Yük diyagramı dışındasın | Operatör eğitimi gerek |
| Lastik diş 1.6 mm altı | Vardiya sonu raporla | Haftada değişim |
H2: Saha Vakası — İvedik OSB'de Kontrol Disiplini
İvedik 1444 Sokak'ta 4 forkliftli (Linde 2.5 ton) bir kalıp atölyesi. Operatörler kontrol listesini "biliyoruz" diyerek atlıyordu. 8 ay içinde 3 plansız arıza: 1 motor yağ azlığı (segman aşınması — 85.000 TL onarım), 1 lastik patlama, 1 zincir kopması. Kontrol listesi kabin içine yapıştırıldı + günlük dijital form (Google Form) zorunlu hale getirildi. Sonraki 12 ayda plansız arıza 0, periyodik bakım maliyeti %22 düştü.
H2: Ne Zaman Operatör / Ne Zaman Servis
| İş | Operatör yapar | Servis gerekir |
|---|---|---|
| Yağ seviyesi tamamlama (az miktar) | Evet | Sürekli azalıyorsa |
| Hava filtresi temizleme (basınçlı hava) | Evet | Tıkanmışsa değişim |
| Yakıt-su ayırıcı tahliye | Evet (haftalık) | — |
| Gres yağlama noktaları | Evet | — |
| Hidrolik yağ değişim | Hayır | Evet (atölye/saha temiz) |
| Filtre değişimi (yağ, yakıt) | Hayır | Evet |
| Hata kodu okuma + silme | Hayır | Easy Manager gerekir |
| Lastik basıncı + diş kontrol | Evet | Değişim servis |
| Akü uç temizliği | Evet | Akü değişimi servis |
İlgili: /hizmetler/periyodik-bakim/, /hizmetler/mobil-servis/, /blog/manitou-yag-degisimi/, /blog/sahada-acil-ariza-yapilmasi-gerekenler/, /yedek-parca/.
H2: SSS
Bu ipuçları diğer marka makinelere uyar mı? Evet. Manitou üzerinden örneklenmiş ancak JCB, CAT, Komatsu, Merlo, Linde tüm iş makinası markalarında prensip aynıdır.
Operatör eğitimi düzenliyor musunuz? Filo müşterilerimiz için saha eğitimleri organize ediyoruz; bireysel G sınıfı belge MEB onaylı kurs merkezleri tarafından verilir.
Hata kodlarını öğrenmek için kaynak öneriniz? Manitou modeli üzerinden Easy Manager dokümantasyonu en güvenilir. Bağımsız uzman servisler de model-özel hata kodu listesi paylaşır — blog yazımız /blog/manitou-hata-kodlari/ bu konuyu detaylı ele alır.
Filo operatörleri için tek noktada toplu eğitim mümkün mü? Evet, müşterinin sahasında veya atölyemizde gün bazlı toplu eğitim düzenleyebiliyoruz; konu içeriği ve süre filo profiline göre uyarlanır.
G sınıfı belge yenileme nereden yapılır? MEB onaylı operatör eğitim kurumları üzerinden; başvuru, 80 saatlik kurs ve sonrası teorik+pratik sınav prosedürü standart.
İvedik OSB veya OSTİM'de operatör eğitimi düzenliyor musunuz? Filo müşterilerimizin sahasında yarım gün (4 saat) veya tam gün (8 saat) marka spesifik eğitim veriyoruz. Yarım gün ücreti 8.500-12.500 TL, tam gün 15.000-22.000 TL bandı, 8 operatöre kadar. Sözleşmeli müşteride yıllık 1 oturum dahil.
Dijital kontrol formu için ücretsiz şablon veriyor musunuz? Evet. WhatsApp talep edenlere Google Sheets + Form şablonu (operatör imzası + fotoğraf yükleme alanı) ücretsiz paylaşıyoruz; firma logosu eklenmiş PDF için tek seferlik 1.500 TL.
Filo 5 makine üzeri için dijital takip yazılımı öneriniz? Açık kaynak Snipe-IT, ticari paketlerde Fleetio (saatlik kullanım ücretli) yaygın. Manitou Easy Manager + telematik (T-Connect) sözleşmeli filolarda en zengin veri. Kurulum + 1 ay destek 6.500-12.000 TL.
Final CTA
Operatör eğitimi veya filo bakım sözleşmesi için: /iletisim/
İlgili Yazılar
Manitou telehandler ve forklift için 1000 saat (yıllık) büyük servis kapsamı: yapılacak işlemler, değişen parçalar, süre ve maliyet beklentisi.
İş ekipmanlarında periyodik kontrol yönetmeliği, Ek-III makine listesi, kontrol süreleri, yetkili kuruluş ve cezalar — pratik rehber.
AdBlue ISO 22241 standardı, SCR sistemindeki NOx ve kalite sensörü arızaları, kristalizasyon nedenleri ve iş makinasında çözüm yöntemleri.